Zonsverduistering	Maansverduistering
1 juni 2011 om 23u16 (gedeeltelijk) Noord-Amerika, IJsland, Azië	10 december 2011 om 15u32 (volledig → totale fase begint om 15u08)
1 juli 2011 om 10u38 (gedeeltelijk) Indische Oceaan	4 juni 2012 om 13u03 (gedeeltelijk → penumbra, begint om 10u49)
25 november 2011 om 7u21 (gedeeltelijk) Afrika, Antarctica, Tasmanië	28 november 2012 om 15u33 (gedeeltelijk → penumbra, begint om 13u17)
21 mei 2012 om 1u53 (ringvormig) China, Japan, Verenigde Staten (westen), Stille Oceaan	25 april 2013 om 22u08 (gedeeltelijk → penumbra begint om 20u05)
13 november 2012 om 23u12 (volledig) Australië (noorden), Stille Oceaan (zuiden)	25 mei 2013 om 6u11 (gedeeltelijk → penumbra begint om 6u01)
10 mei 2013 om 2u26 (ringvormig) Australië (noorden), Solomon eilanden, Stille Oceaan (midden)	19 oktober 2013 om 1u50 (gedeeltelijk → penumbra begint om 23u52)
3 november 2013 om 13u47 (ringvormig - volledig) Atlantische Oceaan, Afrika	15 april 2014 om 9u47 (volledig → totale fase begint om 9u08)
29 april 2014 om 8u04 (gedeeltelijk) (Zuid-Indië, Astralië, Antarctica)	8 oktober 2014 om 12u54 (volledig → totale fase begint om 12u26)
23 oktober 2014 om 23u45 (gedeeltelijk) (Noord-Amerika)	4 april 2015 om 14u01 (gedeeltelijk → umbra begint om 12u17)
20 maart 2015 om 10u46 (gedeeltelijk) (Atlantische Oceaan, Noorwegen, Noordpool)	28 september 2015 om 4u47 (volledig → totale fase begint om 4u12)
13 september 2015 om 8u54 (gedeeltelijk) (Zuid-Afrika, Zuid-Indië, Antarctica)	23 maart 2016 om 12u47 (gedeeltelijk → penumbra begint om 10u41)
9 maart 2016 om 2u57 (volledig) (Zuid-Azië, Stille Oceaan)	16 september 2016 om 20u55 (gedeeltelijk → penumbra begint om 18u57)
1 september 2016 om 10u08 (ringvormig) (Afrika)	11 februari 2017 om 1u44 (gedeeltelijk → penumbra begint om 23u36)

Zonsverduistering

Een zonsverduistering treedt op wanneer de schaduwkegel van de maan de aarde raakt. Het gebied waar de kernschaduwkegel (groen) van de maan de aarde raakt is typisch een paar honderd kilometer in doormeter, en daar ziet men de zonsverduistering totaal. Rond de kernschaduwvlek is er een veel groter deel van de aarde dat zich in de bijschaduwkegel (rood) van de maan bevindt: daar ziet men de zonsverduistering gedeeltelijk.

De schaduwkegel van de maan zwiept door de ruimte met dezelfde snelheid als de maan in haar baan om de aarde, namelijk 3700 km/h. De aarde draait terzelfdertijd om haar as in dezelfde zin met een snelheid van 1700 km/h (aan de evenaar), waardoor de schaduw van de maan zich over het aardoppervlak beweegt met een relatieve snelheid van om en bij de 2000 km/h. De tocht van de schaduwkegel van de maan over het aardoppervlak kan verscheidene uren duren.

Maansverduistering

Een maansverduistering is geen bedekking of overgang, maar een échte verduistering: de zichtbaarheid van de maan vermindert omdat de maan in de schaduw van de aarde terechtkomt. Het betreft dus een "objectief" verschijnsel dat niet afhankelijk is van de positie van de waarnemer. Iedereen die de maan ziet op het ogenblik van een maansverduistering, kan dit fenomeen vaststellen.

Terwijl zonsverduisteringen plaatsvinden bij nieuwe maan, vinden maansverduisteringen plaats bij volle maan. Bovendien moet de maan in de buurt van een knoop staan. Net zoals voor zonsverduisteringen is hier ook een marge, maar om een andere reden: de doorsnede van de schaduwkegel van de aarde ter hoogte van de maanbaan is dermate groot, dat zon, aarde en maan niet precies op één lijn hoeven te staan. Ook voor maansverduisteringen is er dus sprake van eclipsseizoenen.

We onderscheiden drie soorten maansverduisteringen: totale maansverduisteringen, gedeeltelijke maansverduisteringen en maansverduisteringen in de bijschaduw.

• Bij een totale maansverduistering is de maan toch nog zichtbaar: zonlicht afkomstig van de dagzijde van de aarde bereikt door verstrooiing in de atmosfeer van de aarde de maan en wordt gedeeltelijk teruggekaatst. Een totaal verduisterde maan is koperrood tot donkerbruin van kleur, afhankelijk van hoeveel stof er in de atmosfeer zit (bijvoorbeeld ten gevolge van vulkaanuitbarstingen). De hoeveelheid licht die de maan kan bereiken in de bijschaduw neemt geleidelijk af in de richting van de kernschaduw. Daarom is de grens tussen het verduisterde en niet verduisterde deel van een gedeeltelijk verduisterde maan niet scherp, dit in tegenstelling tot bij een gedeeltelijke zonsverduistering.
• Bij een maansverduistering in de bijschaduw vermindert de intensiteit van het (volle) maanlicht een beetje. In de praktijk is dat echter nauwelijks merkbaar.

Gedeeltelijke eclips te bekijken vanaf Belgisch grondgebied

Op 12 augustus 2026 is er eindelijk een gedeeltelijke zonsverduistering die écht de moeite waard is. Die woensdag wordt 90,9% van de zon in Leuven verduisterd. Niet zo spectaculair als in 1999 dus, maar al wel de moeite. De eclips vindt 's avonds plaats, en het einde kunnen we niet meer meemaken. De verduistering is maximaal om 18h12m56, met een zonshoogte van zo'n 7°.

© Koen De Vuyst